Cito oefenen vanaf groep 4 tot en met groep 8 blijkt erg zinvol te zijn. Zeker als gekeken wordt naar het schooladvies dat kinderen in groep 7 of 8 krijgen.

Waarom is het zo zinvol om de Cito-toets te oefenen? Op die vraag krijg je in dit artikel een uitgebreid antwoord. Ook vertellen we je over de achtergrond van verschillende Cito-toetsen, geven we informatie over de Eindtoetsen van groep 8 én helpen we je op weg met professioneel oefenmateriaal.

Je hebt de Cito-toets én Cito-toetsen

Om verwarring te voorkomen moet er onderscheid gemaakt worden tussen de term “de Cito-toets” en Cito-toetsen.

De Cito-toets is de term die lange tijd gebruikt werd voor de landelijke Eindtoets die leerlingen in groep 8 moesten maken. Deze toets heet tegenwoordig Centrale Eindtoets (maar wordt nog door veel scholen Cito-toets genoemd). Niet zo gek, want Cito is de maker van deze toets.

Cito-toetsen worden verder al vanaf groep 1 afgenomen om de ontwikkeling van kinderen in kaart te brengen. Dit zijn de Cito-toetsen volgens het leerlingvolgsysteem, die worden verdeeld in Midden en Eind.

Wanneer er gedacht wordt aan oefenen voor de Cito-toets, kan het zowel gaan om de Eindtoets (de Centrale Eindtoets) als om de tussentijdse Cito-toetsen.

 

Waarom is oefenen zo zinvol?

Om te begrijpen waarom het voor kinderen zinvol is om de Cito-toetsen te oefenen, moet je weten dat er in het basisonderwijs gebruik wordt gemaakt van lesmethodes. Er zijn lesmethodes voor rekenen en taal, voor spelling en begrijpend lezen (en ook nog voor wereldoriënterende vakken zoals aardrijkskunde, biologie en geschiedenis).

De methodes toetsen aan het eind van elk blok of de blokdoelen behaald zijn.

Zo toetst blok 1 van rekenen in groep 7 of de kinderen de stof van groep 6 nog optimaal beheersen, wordt in blok 4 en 5 getoetst of kinderen breuken kunnen vermenigvuldigen en toetst de taaltoets van blok 3 of kinderen een tekst begrijpen.

Die toetsen zijn momentopnames. Na het afnemen van die toets wordt een nieuw blok ingeluid met een heel ander thema. De aangeleerde stof komt minder terug.

Maar tijdens de tussentijdse Cito-toetsen kan dat zomaar weer eens aan de orde komen!

 

Voorbeeld: Breuken vermenigvuldigen

In groep 7 beginnen kinderen met het vermenigvuldigen van breuken. Dat gebeurt in blok 3 en 4. In blok 5 en 6 (die in november en december worden gevolgd) leren de kinderen over meten, inhoudsmaten en gewichten. De stof van de breuken zakt dan geleidelijk weg.

In januari wordt de Cito-toets M7 afgenomen. Daarin komen veel vragen over breuken terug. Maar die stof is voor de meeste kinderen alweer even geleden.

Het is dus om de volgende redenen zinvol om Cito-toetsen te oefenen:

  • De opgeslagen en eerder opgedane kennis blijft meer up to date;
  • Leerlingen “onderhouden” hun strategieën als ze tussentijds oefenen;
  • Er is minder stress op het moment dat de Cito-toetsen worden afgenomen;
  • Hiaten kunnen tijdig worden gesignaleerd.

 

Cito-toetsen vanaf groep 1 tot en met groep 8

Er worden dus Cito-toetsen afgenomen vanaf groep 1 tot en met groep 8. In onze kennisbank tref je hier veel informatie over aan.

Kort gezegd wordt er vanaf groep 3 grofweg het volgende getoetst:

  • Rekenen
  • Begrijpend lezen
  • Spelling en werkwoordspelling
  • Woordenschat

Deze toetsen komen 2 keer per jaar terug: in Midden (omstreeks januari) en in Eind (omstreeks juni). Dan wordt de balans opgemaakt en bekeken in hoeverre een leerling gegroeid is.

 

Uitdraai leerlingvolgsysteem

Hieronder is een uitdraai te zien van het leerlingvolgsysteem van een leerling die nu in groep 7 zit. Alle toetsen voor rekenen zijn opgesomd.

Cito-toets rekenen wiskunde uitdraai

In dit overzicht is te zien dat de leerling eigenlijk alleen maar gegroeid is qua schaalscores, behalve van M4 naar E4. De Romeinse cijfers achteraan geven de schaalscore weer.

Dergelijke overzichten zijn er ook voor de andere vakken.

 

Onderdelen op de Cito-toetsen

Aangezien de Cito-toetsen alles meten wat op de basisschool aan bod komt (gekoppeld aan kerndoelen voor het primair onderwijs) mag je ervan uit gaan dat de toetsen zeer divers zijn. Om je een beetje een beeld te geven van wat er tijdens de Cito-toetsen op de basisschool aan bod komt, hieronder een overzicht van de verschillende toetsen (per leerjaar) en de stof die getoetst wordt.

Overzicht Cito-toetsen LVS

Voorbeeldopgaven

Om een beter beeld te geven van deze toetsen, hebben we in onderstaande afbeelding enkele voorbeeldopgaven voor je verzameld.

Het betreft een willekeurige selectie van enkele opgaven uit de diverse Cito-toetsen.

Voorbeeldopgaven Cito-toetsen

Scores

De Cito-toetsen leveren een uitslag op, zoals je in de afbeelding onder “Uitdraai leerlingvolgsysteem” hebt kunnen zien. Belangrijk om te weten is dat de basisschool kijkt naar de Romeinse cijfers, maar ook naar de vaardigheidsgroei.

De vaardigheidsgroei geeft namelijk aan in hoeverre een leerling gegroeid is ten opzichte van de vorige toets. Deze kun je zien aan de schaalscore.

Wanneer een leerling van een III score in een III score is blijven zitten, kan het prima zijn dat hij of zij wél gegroeid is in vaardigheidsscore. De Romeinse cijfers zeggen dus niet alles! Maar net zo goed kan een leerling met een II score gezakt zijn en nog altijd in een II score zitten.

Kijk dus altijd goed naar de schaalscores als je de Cito-uitslag onder ogen krijgt!

Schaalscores

Stel dat bovengenoemde schaalscores tellen en je kind op de toets E6 een score van 112 haalde (en dus een III scoort), maar op de toets van M7 een 110 scoort (en dus wederom een III scoort) is hij niet vooruitgegaan.

 

Romeinse cijfers versus A tot en met E

In Cito-toetsen wordt tegenwoordig vaker gebruik gemaakt van de Romeinse cijfers, maar dat was niet altijd zo. Heel soms komen ook de A met E scores nog voor.

Ouders denken dat de A staat voor een I-score en de E voor een V-score, maar dat is niet juist. Onderstaande tabel brengt in kaart hoe het scoreverloop wel geïnterpreteerd dient te woorden.

Romeinse cijfers en A tot en met E

Met andere woorden: de scores zijn strenger. Waar je vroeger met 76% nog een A-score kon halen, blijf je nu hangen op een II-score. Ook is het percentage “laagst scorend” groter geworden.

Wel kun je nu duidelijker inzichtelijk zien welke uitstroom er aan een score kleeft. Scoort een kind dus vooral II-scores (en dan met name op rekenen en begrijpend lezen)? Dan is de kans op een havo-uitstroom en advies groot.

 

Over Cito-toetsen, het schooladvies en de Eindtoets

Kort samengevat werkt een leerling vanaf groep 1 al aan het schooladvies dat in groep 8 gegeven zal worden. De Cito-toetsen vormen een groot deel van de indicatie die leerkrachten gebruiken bij het vormen van een advies.

De Romeinse cijfers en schaalscores helpen daarbij. Het schooladvies komt meestal tot stand in overleg tussen de leerkracht van groep 8, de leerkracht van groep 7 en de intern begeleider.

Zij buigen zich over de Cito-resultaten (en tellen dus de I’s, II’s, III’s, IV’s en V’s bij elkaar op), maar leggen die ook naast de werkhouding en verwachtingen die zij van een kind hebben. Hierbij gelden de toetsen voor rekenen en begrijpend lezen zwaarder dan de toets voor spelling (dyslexie is dus niet een reden om een kind een lager advies te geven, maar dyscalculie kan dat weer wel zijn!).

Het schooladvies wordt doorgaans in november, december of januari gegeven. Maanden voordat de Eindtoets van groep 8 wordt afgenomen.

En toch kan die Eindtoets nog verschil maken…

 

Eindtoetsen groep 8 oefenen

De Cito-toets van groep 8 is nog steeds de term die gebruikt wordt om de Eindtoets van groep 8 aan te geven. Deze toets is anders dan de voorgenoemde LVS-toetsen. Toch is de Eindtoets nog erg belangrijk.

De score van de Eindtoets geldt namelijk als bevestiging op het eerder afgegeven schooladvies. In 70 tot 80 procent van de gevallen (dat verschilt per jaar, per school en per leerkracht) komt de score van de Eindtoets overeen met het afgegeven schooladvies.

Maar het kan zijn dat dit niet zo is…

 

Cito-score hoger dan het schooladvies

Wanneer een Cito-score (of welke andere Eindtoets dan ook) hoger is dan het eerder afgegeven schooladvies, kan een heroverweging plaatsvinden. Bij zo’n heroverweging wordt nog eens gekeken of het advies aangepast kan worden. Dit kan alleen naar boven. Een leerling met een vmbo-kader advies en een score op tl of havo, kan dus een hoger advies krijgen en alsnog naar een tl-klas of zelfs een havo-klas gaan.

 

Cito-score lager dan het schooladvies

Andersom kan natuurlijk ook het geval voorkomen dat de Cito-score lager uitvalt dan het schooladvies. In dat geval gebeurt er niets. Er wordt geen heroverweging gedaan en een leerling wordt niet op een lager niveau geplaatst. Er wordt vertrouwd op het eerdere oordeel van de leerkracht.

 

Verschillende Eindtoetsen om te oefenen?

Er zijn verschillende Eindtoetsen op de markt. Hoewel de term “Cito-toets” nog het meest bekend is, bestaat die officieel niet meer. De Cito-toets is nu de Centrale Eindtoets (van Cito), maar scholen zijn vrij om een keuze te maken uit andere Eindtoetsen. Veel gebruikte alternatieven zijn:

  • De Route 8 toets
  • De ICE toets
  • De IEP-toets

Er komen af en toe nog nieuwe toetsen op de markt, maar de Centrale Eindtoets is verreweg het meest gebruikt. Dat is logisch, want deze sluit het beste aan bij het leerlingvolgsysteem van Cito (en kan dus beter het schooladvies bevestigen).

Voor het oefenen maakt het niet uit welke Eindtoets er op een school gebruikt wordt. Alle toetsen moeten dezelfde vaardigheden in kaart brengen. Het enige dat verschilt is de uitvoering. Zo duurt de IEP-toets een stuk korter en kan de Route 8-toets adaptief (dus nog meer op niveau) worden afgenomen.

 

Wat toetst de Eindtoets eigenlijk?

Om een goed beeld te krijgen van wat de Eindtoets oefent, hebben we dit filmpje van RTL voor je. Hierin wordt mooi, kort en bondig samengevat wat de Eindtoets nu eigenlijk doet.

Veel gestelde vragen

Bureau Bijles heeft zich gespecialiseerd in de Eindtoets en Cito-toetsen volgens het leerlingvolgsysteem. Dagelijks worden dan ook veel vragen gesteld. Een aantal van de meest gestelde vragen behandelen we hieronder. Geen vragen? Klik dan hier om de vragen over te slaan.

 

Is de Cito-toets verplicht?

Alle kinderen in Nederland zijn sinds 2015 verplicht om de basisschoolperiode met een toets af te sluiten. De Centrale Eindtoets van Cito is niet verplicht, maar wordt wel door veel scholen gebruikt. Elke school die niet voor de Centrale Eindtoets kiest, moet voor een andere toets kiezen. Het is dus wel verplicht om een toets af te nemen.

 

Geeft de Cito-score een bindend advies?

Ja en nee. Het schooladvies dat eerder werd gegeven is bindend. Wanneer echter blijkt dat een kind hoger kan scoren dan dat schooladvies, kan het advies worden aangepast. Bindend is het dan dus niet meer. Naar boven afronden behoort tot de mogelijkheden. Naar beneden afronden bij een lagere score zal echter niet gebeuren.

 

Mag je de Cito-toets begrijpend lezen voorlezen?

Met name voor dyslectische kinderen kan dat handig zijn, maar als leerkracht mag je een toets niet voorlezen. Uiteraard wil je voor leerlingen met dyslexie een oplossing hebben. Die is er dan ook, want van de Centrale Eindtoets is ook ondersteunend materiaal te verkrijgen. Zo zijn er cd’s met ingesproken versies van de toets te verkrijgen en ook kunnen kinderen met een dyslexieverklaring meer tijd krijgen. Leerkrachten kunnen dit teruglezen in de handleidingen van de Centrale Eindtoets en andere Eindtoetsen.

 

Mag je kladpapier gebruiken tijdens de Cito-toets?

Het is toegestaan om tijdens de Cito-toets kladpapier te gebruiken. Wanneer dat niet zo is, zal dat duidelijk in de instructies staan.

 

Wat gebeurt er als mijn kind ziek is tijdens de Cito-toets?

De Cito-toets is verplicht. Ziekte verandert daar niets aan. Wanneer een kind ziek is, is er een inhaalmoment. Dit kan op school gebeuren en gebeurt in overleg met de toetsafnemer (in veel gevallen dus Cito). Sommige Eindtoetsen zijn niet aan een datum verbonden en kunnen dus altijd afgenomen worden. Dat maakt het makkelijker bij ziekte.

 

Is de Cito-toets moeilijk?

Het is lastig om antwoord te geven op deze vraag, want voor leerlingen die overwegend I-scores halen is de Eindtoets niet moeilijk. Kinderen met IV en V scores kunnen daar anders over denken. Wat wel goed is om te weten is dat de Eindtoetsen heel slim zijn opgezet. Makkelijke en moeilijke vragen wisselen elkaar dusdanig af dat iedereen een succeservaring op kan doen! Ook kinderen die doorgaans laag scoren, zullen de eerste vragen makkelijk kunnen ervaren.

 

Hoe kan mijn kind de Cito-toets goed maken?

Het hangt natuurlijk per kind af hoe het de Cito-toets goed kan maken, maar er zijn wel enkele richtlijnen die je als ouder mee kan nemen. Zoals: voldoende rust tussen de toetsen door geven, zorgen voor afleiding en ontspanning. Ook sporten kan helpen om kinderen meer rust te geven, waardoor ook het denken beter zal gaan. Wees voorzichtig met suikers, want die helpen weliswaar tijdelijk goed, maar zorgen ook voor een dip.

 

Cito oefenen met Bureau Bijles

Wil jij de Cito-toets oefenen? Bureau Bijles heeft diverse oefenboeken uitgebracht. Speciaal voor groep 6 zijn er zowel oefenboeken voor alle Cito-toetsen die dat jaar worden afgenomen als voor rekenen (omdat hier heel veel vragen over binnen komen).

Cito-toets oefenen voor groep 6

Speciaal voor groep 7 hebben we het oefenpakket “Eindtoets Groep 7 Oefenen”, waarover je hier meer kunt lezen.

Cito-toets en Entreetoets groep 7

Voor de Eindtoets van groep 8 en de Cito-toetsen van B8/M8 hebben we het zeer uitgebreide oefenpakket “Eindtoets Groep 8 Oefenen”

 

Inhoud “Eindtoets Groep 8 Oefenen”

Het oefenboek gaat dieper in op alle vakken, vaardigheden en strategieën die in groep 8 aan bod komen. Van rekenen tot taal en van spelling tot begrijpend lezen, met aandacht voor studievaardigheden en stellen. In maar liefst 400 unieke oefeningen komen alle zaken nog eens aan bod. Kinderen kunnen zich zodoende optimaal voorbereiden en zonder stress aan de Eindtoets beginnen.

Hieronder volgt een korte impressie van het oefenboek.

Impressie Cito-toets oefenen oefenboek

 

Bestel de oefenboeken

Ons oefenboek voor de Cito-toets is al door veel ouders gebruikt om kinderen voor te bereiden.

Wij hebben kwaliteit hoog staan en bieden het oefenmateriaal in twee vormen aan: als fysiek boek en als downloadbaar oefenpakket.

In beide gevallen krijgt u hetzelfde materiaal:

  • Meer dan 400 unieke oefeningen voor de Cito-toets
  • Extra oefenen met rekenen met procenten (150 oefeningen)
  • Nog meer oefenen met taal en spelling (150 oefeningen)
  • Verder oefenen met studievaardigheden (150 oefeningen)

 

Ouders die ons materiaal hebben gebruikt zijn erg tevreden. Dat kunt u lezen bij ervaringen en reacties van ouders. De voordelen die zij benoemen zijn de volgende:

  • Het oefenpakket bevat veel oefeningen (twee keer zoveel als op de echte toets);
  • Het materiaal bereidt kinderen voor op de Cito vraagstelling;
  • Het oefenpakket is meer dan compleet met oefeningen voor o.a. rekenen, taal, begrijpend lezen, woordenschat, spelling, stellen en studievaardigheden;
  • Het pakket bevat ook nog eens drie extra oefenboeken voor rekenen met procenten, spelling en taal en studievaardigheden;
  • Het oefenpakket is te gebruiken zoals u dat wenst (geprint, in boekvorm of vanaf een scherm);
  • U kunt er dus direct mee aan de slag.

 

Oefenboek bonus

Wilt u graag een goede voorbereiding op de Cito-toets of Eindtoets?

Hoopt u dat uw kind op deze toets het niveau laat zien waar hij of zij op presteert?

Wilt u voorkomen dat uw kind een te laag advies krijgt?

Zeker weten dat u kwalitatief oefenmateriaal in huis haalt, dat werkt?

 

Dan is ons oefenmateriaal voor u geschikt! Maak hieronder een keuze voor het fysieke of het downloadbare pakket.

Digitaal (inclusief 3 bonussen)
€ 47
Meest complete oefenpakket
800+ unieke oefeningen
Inclusief 3 bonussen
Direct te gebruiken
Te openen op pc, tablet en eReader
Antwoorden inbegrepen
Luxe ringband (inclusief 3 bonussen)
€ 137
Meest complete oefenpakket
800+ unieke oefeningen
Inclusief 3 bonussen
Gebundeld in luxe ringband
Antwoorden inbegrepen
 
Luxe ringband (zonder 3 bonussen)
€ 87
Uitgebreid oefenen
400+ unieke oefeningen
Gebundeld in luxe ringband
Antwoorden inbegrepen