Voor veel kinderen is de zomervakantie een fijne, heerlijke en zorgeloze periode. Geen school, en alle tijd om uit te slapen, te spelen, op vakantie te gaan en nieuwe ervaringen op te doen. Dat is belangrijk, want rust en ontspanning zijn onmisbaar voor een gezonde ontwikkeling. Toch laten verschillende onderzoeken zien dat juist tijdens de lange zomervakantie veel leerlingen een deel van hun kennis en vaardigheden kwijtraken. Wat kun je als ouder doen om die achterstand grotendeels voorkomen?
Wat is de zomerdip?
De achteruitgang van kennis en vaardigheden tijdens de zomervakantie wordt ook wel de zomerdip of in het Engels summer learning loss genoemd. Kinderen die wekenlang helemaal niet lezen, rekenen of schrijven, beginnen het nieuwe schooljaar soms met een (kleine) achterstand. Vooral basisvaardigheden, zoals begrijpend lezen, technisch lezen, spelling en rekenen, blijken gevoelig voor een lange periode zonder oefening. Kinderen die op school hard hebben moeten werken, hebben de meeste kans op zo’n achterstand. En helaas blijkt in de praktijk dat zo’n achterstand zich moeilijk in laat halen.
Dat betekent niet dat kinderen de hele vakantie aan schoolwerk moeten besteden. Integendeel. Juist een goede balans tussen ontspanning en af en toe oefenen blijkt het meest effectief.
Waarom ontstaan achterstanden?
Leren is vergelijkbaar met sporten of een muziekinstrument bespelen. Wie langere tijd niets doet, merkt dat vaardigheden langzaam minder vanzelfsprekend worden. Dat geldt ook voor schoolse vaardigheden.
Tijdens de zomervakantie verdwijnen vaste routines. Er wordt minder gelezen, minder gerekend en minder geschreven. Daardoor kost het aan het begin van het nieuwe schooljaar vaak enkele weken voordat kinderen weer op hun oude niveau zitten.
Voor sommige leerlingen blijft het bij een kleine terugval. Bij anderen stapelt die achterstand zich jaar na jaar op, waardoor het verschil met klasgenoten groter kan worden.
Oefenen hoeft helemaal niet veel tijd te kosten
Wees niet bang dat je je kind moet gaan doodgooien met oefenen en saaie werkbladen. Dat zou niet fijn zijn en geeft je als ouder ook geen goed gevoel. En toch wil je waarschijnlijk voorkomen dat je kind achterstanden oploopt. Hoe pak je dat aan?
Gelukkig is het voorkomen van een zomerdip niet ingewikkeld. Regelmatig een korte oefensessie is vaak al voldoende om de belangrijkste vaardigheden actief te houden.
Denk bijvoorbeeld aan:
- twintig minuten oefenen, twee of drie keer per week;
- samen een tekst lezen en bespreken;
- een paar rekenopgaven samen maken;
- een korte spellingoefening (kan heel goed spelenderwijs);
- een begrijpend-lezenopdracht.
Door regelmatig even bezig te zijn, blijft de stof beter hangen zonder dat kinderen het gevoel krijgen dat ze weer op school zitten. Het doel is dan ook dat de stof niet wegzakt, niet om die te versterken of te verbeteren. Dat komt in september wel weer!
Rust en plezier blijven het belangrijkst
Een zomervakantie is er natuurlijk vooral om nieuwe energie op te doen. Buiten spelen, zwemmen, kamperen, musea bezoeken, spelletjes doen en samen lezen dragen allemaal bij aan de ontwikkeling van een kind.
Juist daarom moet oefenen geen dagelijkse verplichting worden. Kies liever voor korte momenten waarop een kind nog fris is. Tien tot twintig minuten is vaak meer dan voldoende. Als je dit goed aanpakt zal je kind niet eens merken dat het aan het oefenen is. Daarna is er weer alle tijd om van de vakantie te genieten.
Zet onze oefenboeken ook in voor de zomer
Onze oefenboeken worden door veel ouders en kinderen gebruikt om vaardigheden te verbeteren en te versterken. De oefenboeken sluiten ook goed aan bij de ‘zomerse’ manier van oefenen. De opdrachten zijn overzichtelijk opgebouwd en sluiten aan bij wat kinderen op school leren. Daardoor is het eenvoudig om af en toe een paar pagina’s te maken, zonder dat het veel voorbereiding vraagt. Kies willekeurig wat opdrachten uit en je doet al meer dan genoeg om te onderhouden.
Prettig voor ouders, want die hoeven geen ingewikkelde en complete lessen te bedenken. Goed voor kinderen, want zo blijven ze lekker in de flow.
Of het nu gaat om begrijpend lezen, rekenen, spelling of de voorbereiding op toetsen: met een paar korte oefenmomenten per week blijft de basis goed onderhouden en doe jij er alles aan om je kind goed te laten starten in het nieuwe schooljaar.
Klik op de oefenboeken hieronder om ze nader te bekijken.
Een goede start van het nieuwe schooljaar
Bijkomend voordeel: kinderen die tijdens de zomervakantie af en toe oefenen, beginnen vaak met meer zelfvertrouwen aan het nieuwe schooljaar. Ze herkennen de lesstof sneller, pakken nieuwe onderwerpen gemakkelijker op en hoeven minder tijd te besteden aan het ophalen van eerder geleerde kennis.
Dat betekent niet dat ieder kind elke dag moet oefenen. Een ontspannen vakantie blijft het uitgangspunt. Maar wie rust combineert met af en toe een korte oefening, geeft zijn kind een waardevolle voorsprong wanneer de school weer begint.
Genieten én blijven groeien
De zomervakantie hoeft geen keuze te zijn tussen ontspannen of leren. Beide gaan uitstekend samen. Met korte, speelse oefenmomenten blijven belangrijke vaardigheden op peil, terwijl er volop ruimte overblijft voor vakantieplezier.
Zo genieten kinderen van een welverdiende vakantie én starten zij na de zomer met een stevige basis aan het nieuwe schooljaar.
We wensen jullie een mooie zomer!